Ο ρόλος της υποστηρικτικής ογκολογίας του στόματος στο παιδί με νεοπλασματική νόσο

Οι βλάβες του στόματος σε ασθενείς με μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων
16 March 2018
Δείτε τα όλα

Ο ρόλος της υποστηρικτικής ογκολογίας του στόματος στο παιδί με νεοπλασματική νόσο

Η Καθηγήτρια Στοματολόγος κα Ουρανία Νικολάτου-Γαλίτη είχε την τιμή να παρουσιάσει την ομιλία με θέμα:  «Ο ρόλος της υποστηρικτικής ογκολογίας του στόματος στο παιδί με νεοπλασματικό νόσημα», στο 50ο Εκπαιδευτικό Μάθημα της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Αιματολογίας / Ογκολογίας, που έγινε στο Αμφιθέατρο της Ογκολογικής Μονάδας «Μαριάννα Βαρδινογιάννη-Ελπίδα», την Τρίτη 20/03/2018.

Τα παιδιά με νεοπλασματικά νοσήματα, κατά τη διάρκεια και μετά την θεραπεία, έχουν ανάγκη υποστήριξης της στοματικής τους υγείας.

Η πρώιμη αναγνώριση των οδοντικών και στοματολογικών προβλημάτων και η έγκαιρη αντιμετώπισή τους θα συμβάλλει στη βελτίωση της υγείας τους και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής τους.

Ο κατάλληλα ενημερωμένος οδοντίατρος, σε συνεργασία με τον Ογκολόγο, θα λάβει υπόψη του τη θεραπεία και θα αξιολογήσει τυχόν τροποποιήσεις του οδοντιατρικού πρωτοκόλλου.

Η φροντίδα του στόματος σε παιδιά με αιματολογικά και άλλα νεοπλασματικά νοσήματα βασίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές:

  • Πρόληψη των λοιμώξεων
  • Έλεγχος του πόνου
  • Διατήρηση των λειτουργιών του στόματος
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής

Πριν τη θεραπεία

Τα προβλήματα και οι επιπλοκές που μπορεί να αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια της θεραπείας περιλαμβάνουν ουλορραγίες, βλεννογονίτιδα (πληγές στο βλεννογόνο), λοιμώξεις, αλλοίωση της γεύσης, δυσλειτουργία των σιαλογόνων αδένων και ξηροστομία. Οι επιπτώσεις των προβλημάτων αυτών είναι πόνος, δυσκολία στη θρέψη, συστηματικές λοιμώξεις, αύξηση των αναγκών νοσηλείας, αύξηση του κόστους της θεραπείας και μείωση της ποιότητας ζωής του παιδιού [Πίνακας 1].

Πίνακας 1. Επιπλοκές της στοματικής κοιλότητας στα παιδιά με νεοπλασματικά νοσήματα: κατά τη θεραπεία
Επιπλοκές Επιπτώσεις
Ουλορραγίες Πόνο
Βλεννογονίτιδα Δυσκολία στη θρέψη
Λοιμώξεις Δυνητικές πηγές συστηματικής λοίμωξης
  Ιογενείς Αυξημένες ανάγκες νοσηλείας
  Μυκητιάσεις, επιφανειακές & διεισδυτικές Αύξηση κόστους/οικονομική τοξικότητα
  Βακτηριακές, βλεννογόνου & οδοντικές/περιοδοντικές
Δυσγευσίες
Δυσλειτουργία των σιαλογόνων αδένων/

Ξηροστομία

 

 

Το παιδί χρειάζεται να επισκεφτεί τον κατάλληλα εκπαιδευμένο οδοντίατρο. Μετά από συνεννόηση και συνεργασία με τον γιατρό του παιδιού, θα εξαχθούν νεογιλά δόντια, με κινητικότητα, θα γίνουν εμφράξεις και θα θεραπευτεί τυχόν ουλίτιδα. Αυτό θα προλάβει ουλορραγίες και πιθανά οδοντικά αποστήματα κατά τη χημειοθεραπεία.

Θα δοθούν οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες υγιεινής του στόματος και προστασίας των δοντιών από την τερηδόνα, λόγω ξηροστομίας. Το στόμα, σύμφωνα με τις διεθνείς συστάσεις, είναι καλό να πλένετε με ουδέτερα διαλύματα, όπως το χαμομήλι.

Ο τακτικός έλεγχος της στοματικής κοιλότητας θα βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία μυκητιάσεων, ιογενών και βακτηριακών λοιμώξεων που μπορεί να αναπτυχθούν κατά την αντινεοπλασματική θεραπεία. Πόνος στο στόμα μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, η οποία αντιμετωπίζεται, όταν διαγνωστεί έγκαιρα.

Μετά τη θεραπεία

Οι χρόνιες και απώτερες επιπλοκές μετά το πέρας της θεραπείας φαίνονται στον Πίνακα 2.

Πίνακας 2. Επιπλοκές της στοματικής κοιλότητας στα παιδιά με νεοπλασματικά νοσήματα: Χρόνιες και απώτερες επιπλοκές
Επιπλοκές                                                                                              Επιπτώσεις
Ανάπτυξη των δοντιών
  Απλασία/αγενεσία δοντιών Διαταραχές ανάπτυξης του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος
  Μικροδοντία Διαταραχές σύγκλεισης
  Υποπλασία

αδαμαντίνης

Τερηδόνες
  Διαταραχές

ανάπτυξης ριζών

Ευπάθεια στις λοιμώξεις
Δυσλειτουργία των σιαλογόνων αδένων Διαταραχές στον ύπνο
  Ξηροστομία Δυσκολίες στη μάσηση,

κατάποση, ομιλία

  Τρισμός
  Χρόνιος πόνος
  Δυσκολίες στη λήψη τροφής
  Πτωχή στοματική υγιεινή
 
  Μείωση της ποιότητας ζωής

 

Νόσος μοσχεύματος στον ξενιστή (GvHD)/Χρόνιο Ερύθημα/λευκές βλατίδες/πλάκες, ελκώσεις, επιφ. Βλεννώδεις κύστεις, ξηροστομία, ίνωση

 

 

Η προληπτική οδοντιατρική φροντίδα θα προστατεύσει τα δόντια από τυχόν ξηροστομία και κίνδυνο τερηδόνας των δοντιών, κυρίως σε παιδιά, που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Παιδιά τα οποία χρειάζεται να λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για κάποιο χρονικό διάστημα, μετά τη θεραπεία, έχουν αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων. Συχνά οι λοιμώξεις αυτές είναι καντιντιάσεις, που δεν εμφανίζουν έντονα συμπτώματα. Λεία εξέρυθρη γλώσσα και πόνος στο άνοιγμα του στόματος μπορεί να υποδηλώνει μία μορφή καντιντίασης, η οποία είναι ανάγκη να διαγνωστεί έγκαιρα και να θεραπευτεί.

Η συμβολή του κατάλληλα εκπαιδευμένου οδοντιάτρου, στα πλαίσια της διεπιστημονικής προσέγγισης θα συμβάλλει στην διατήρηση της υγείας του στόματος και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής του παιδιού.

Με την ευκαιρία της δημοσίευσης,  η  Καθηγήτρια Στοματολόγος κα Ουρανία Νικολάτου-Γαλίτη    ευχαριστεί την Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικής Αιματολογίας Ογκολογίας http://www.eepao.gr/  για την τιμητική πρόσκληση!

Dr. Ourania Nicolatou Galitis
Dr. Ourania Nicolatou Galitis
Είμαι Στοματολόγος, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών και ασχολούμαι με την ογκολογία στόματος.